هنگام آتش‌سوزی چه اقداماتی انجام دهیم؟

به نظر شما هنگام آتش‌سوزی چه اقداماتی انجام دهیم؟ آتش‌سوزی از آن حادثه‌ هایی است که ثانیه‌ های اولش، سرنوشت دقایق بعد را تعیین می‌کند. ما در موسسه حفاظتی مراقبتی یاس گارد، بار ها با سناریو های واقعی و تمرینی مواجه بوده‌ایم و دقیقاً می‌دانیم که تفاوت بین مدیریت درست و آشفتگی، گاهی فقط یک تصمیم ساده است: اعلام به‌ موقع، تخلیه اصولی، و ورود نکردن به ریسک‌ های بی‌فایده.

این راهنما را برای پلیس یاران، به‌ویژه پلیس یاران یاس گارد نوشته‌ایم؛ یک دستور کار میدانی، کوتاه و عملی که در لحظه حادثه بتوانید اجرا کنید. هدف ما هم روشن است، جان‌ ها را حفظ کنیم، خسارت را کم کنیم و صحنه را تا رسیدن نیرو های تخصصی، حرفه‌ای و کنترل‌ شده نگه داریم.

قابل توجه پلیس یاران شاغل در یاس گارد : به طور کامل و دقیق این مطلب را مشاهده کنید، در ارزیابی پایان سال و ارتقاء رتبه از مطالب این آموزش و آموزش هایی که در ادامه منتشر خواهد شد آزمون برگزار میشود.

چند ثانیه اول: سه کار حیاتی که نباید عقب بیفتد

۱) اعلام خطر و فعال‌ سازی هشدار

اگر آلارم یا شستی اعلام حریق در دسترس است، بدون تعلل فعالش کنید. اگر نیست، با صدای رسا و کوتاه اعلام کنید: آتش، تخلیه، پله‌ ها. در همین چند ثانیه اول، هدف این است که همه بفهمند موضوع جدی است و باید طبق مسیر امن حرکت کنند.

۲) تماس فوری با آتش‌نشانی و اطلاع‌ رسانی داخلی (از طریق یاس چت و دست افزار)

تماس با آتش‌نشانی ۱۲۵. همزمان یا بلافاصله، مسئول شیفت و اتاق کنترل موسسه خود را هم در جریان بگذارید. برای تماس، اطلاعات را دقیق و خلاصه بگویید:

• آدرس دقیق و نزدیک‌ترین نشانی قابل تشخیص (در یاس گارد صرفا اعلام کد گروه کافی است مستقیم به نشانی شما خواهیم آمد)

• طبقه یا محل شروع دود و شعله

• نوع محیط (پارکینگ، اتاق برق، انبار، آشپزخانه، واحد مسکونی)

• آیا کسی محبوس یا مصدوم شده است یا خیر

۳) ارزیابی سریع برای یک تصمیم درست: تخلیه یا اطفای اولیه

در یاس گارد همیشه یک اصل داریم: اول ایمنی جان، بعد حفظ اموال. اگر آتش کوچک و محدود است و خروج پشت سر شما باز است و دود غلیظ نشده، اطفای اولیه می‌تواند منطقی باشد. اما اگر شعله رشد کرده، دود سریع پخش می‌شود، یا مسیر خروج ناامن است، تنها اقدام درست تخلیه و کنترل جمعیت است.

نقش پلیس یار در صحنه: فرماندهی کوچک برای جلوگیری از آشوب

پلیس یار قرار نیست جای آتش‌نشان را بگیرد؛ وظیفه ما مدیریت صحنه است تا زمان رسیدن نیرو های تخصصی، جان مردم حفظ شود و مسیر های امداد باز بماند. تقسیم مسئولیت‌ ها در لحظه خیلی کمک می‌کند:

• یک نفر تماس‌ ها و گزارش زمان‌ ها را انجام دهد (ثبت ساعت شروع، تماس ۱۲۵، زمان تخلیه)

• یک نفر هدایت خروج از پله‌ ها را مدیریت کند

• یک نفر راه ورودی برای آتش‌نشانان و مسیر ترددشان را باز نگه دارد

• یک نفر از بازگشت افراد به داخل جلوگیری کند

اگر تنها هستید، اولویت با اعلام خطر، تماس ۱۲۵ و هدایت تخلیه است.

هنگام آتش‌سوزی چه اقداماتی انجام دهیم؟

این بخش را مثل یک چک‌ لیست میدانی در ذهن نگه دارید:

۱) تشخیص خطر های پنهان قبل از هر حرکت

• برق: اتاق برق، تابلو ها، سیم‌کشی‌ های داغ یا جرقه‌ زننده، خطر شوک و گسترش آتش دارد.

• گاز: بوی گاز یا صدای نشت، یعنی احتمال انفجار. در این حالت اطفا بدون قطع منبع خطرناک است.

• دود: دود کشنده‌تر از شعله است. اگر دود در راهرو ها پخش شده، تمرکز روی تخلیه و بستن درهاست.

۲) بستن درها برای کند کردن آتش

یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین کار ها همین است: درب محل آتش را تا حد امکان ببندید (بدون قفل کردن). این کار اکسیژن را محدود می‌کند و سرعت گسترش را کم می‌کند. اگر درها ضدحریق هستند، اهمیتش چند برابر است.

۳) قطع منابع انرژی فقط اگر امن و در دسترس است

اگر امکانش هست و ریسک ندارد:

• برق: فیوز اصلی یا کلید قطع اضطراری را بزنید (در صورت آموزش و دسترسی امن)

• گاز: شیر اصلی را ببندید (اگر محل امن است و نشتی گسترده نیست) اما اگر برای رسیدن به شیر و تابلو باید از میان دود و حرارت عبور کنید، وارد آن مسیر نشوید.

۴) اطفای اولیه فقط در شرایط کنترل‌ شده

برای پلیس یاران، اطفای اولیه یعنی خاموش کردن آتش کوچک قبل از بزرگ شدن، نه جنگیدن با یک حریق در حال رشد. چند نکته عملی:

• همیشه پشت سرتان مسیر خروج باز باشد.

• فاصله امن را حفظ کنید و زانو کمی خم، آماده عقب‌ نشینی باشید.

• اگر ظرف چند ثانیه اثر نکرد، ادامه ندهید و عقب‌ نشینی کنید.

شناخت کلی خاموش‌ کننده‌ ها کمک می‌کند:

• آتش ناشی از چوب، کاغذ، پارچه: معمولاً با آب و کف قابل کنترل است.

• آتش ناشی از بنزین، تینر، روغن: آب ممنوع؛ کف یا پودر مناسب‌تر است.

• آتش برق: تا قطع برق انجام نشده، آب ممنوع؛ معمولاً CO2 یا پودر مناسب است.

• آتش روغن داغ آشپزخانه: آب ممنوع؛ درپوش فلزی یا خاموش‌ کننده مخصوص آشپزخانه بهترین گزینه است.

اگر خاموش‌ کننده در دسترس است، روش ساده هدف‌گیری را به خاطر بسپارید: ضامن، نشانه‌گیری به پایه شعله، فشار، حرکت رفت و برگشتی.

تخلیه ایمن: پله‌ ها، آرامش، و هدایت بدون درگیری

در بیشتر آتش‌سوزی‌ ها، موفقیت یعنی تخلیه درست. برای هدایت افراد:

• آسانسور ممنوع؛ حتی اگر برق قطع نشده باشد.

• مسیر خروج را با جملات کوتاه و دستورات روشن هدایت کنید: از پله سمت راست، آرام، صف، بدون توقف.

• افراد را تشویق کنید که چیزی برندارند؛ زمان را از دست ندهند.

• اگر دود در مسیر است: خمیده حرکت کنند و از قسمت پایین‌تر نفس بکشند.

• پشت سر خود درها را ببندید تا دود پخش نشود.

برای کودکان، سالمندان و افراد دارای معلولیت:

• یک نفر مسئول همراهی شود.

• اگر امکان دارد از نزدیک‌ترین خروج امن استفاده شود.

• در صورت ازدحام، جریان حرکت را یکطرفه نگه دارید.

مواجهه با دود و آتش روی لباس

اگر کسی دچار دودگرفتگی شد:

• سریع به هوای آزاد منتقل شود.

• در حالت نشسته یا نیمه‌ نشسته قرار گیرد.

• لباس تنگ از گردن و سینه شل شود.

• اگر علائم شدید است (بی‌هوشی، تنگی نفس شدید، کبودی)، تماس با اورژانس ضروری است.

اگر لباس فرد آتش گرفت:

• توقف کند، روی زمین دراز بکشد، غلت بزند تا شعله خاموش شود.

• پتو یا لباس ضخیم روی شعله کشیده شود (بدون فشار به صورت و راه تنفسی).

سناریو های رایج در مأموریت‌ های شهری و حفاظتی

آتش در پارکینگ

• سریع خودرو ها و افراد را از محدوده دور کنید.

• مسیر ورود آتش‌ نشانان را باز نگه دارید.

• اگر دود زیاد است، توقف در پارکینگ خطرناک است؛ تخلیه اولویت دارد.

آتش در اتاق برق یا سرور

• اگر آموزش و دسترسی ایمن دارید، برق اصلی قطع شود.

• هرگز آب استفاده نشود.

• در را ببندید و اجازه ندهید افراد کنجکاو وارد شوند.

آتش در آشپزخانه و روغن

• آب ممنوع.

• شعله را با درپوش فلزی یا خاموش‌ کننده مناسب مهار کنید.

• گاز را در صورت امکان و ایمنی قطع کنید.

آتش‌سوزی در برج یا ساختمان چندطبقه

• تخلیه طبق برنامه و مسیر های امن انجام شود.

• اگر راهرو پر دود است، افراد را به واحد امن‌تر هدایت کنید و درها را ببندید تا تصمیم بعدی با آتش‌نشانان انجام شود.

• یک نقطه تجمع مشخص داشته باشید و شمارش نفرات را جدی بگیرید.

همکاری حرفه‌ای با آتش‌نشانان: اطلاعات درست، نه حرف زیاد

وقتی آتش‌نشانان رسیدند، ارزشمندترین کمک پلیس یار این است که دقیق گزارش بدهد:

• کجا شروع شد، در کدام طبقه، چه زمانی

• چه موادی احتمالاً آنجاست (کپسول گاز، مواد اشتعال‌زا، مخزن سوخت)

• آیا کسی محبوس است یا آخرین بار کجا دیده شده

• مسیر های دسترسی، راه‌پله‌ ها، نقشه کلی در حد شناخت شما

همچنین:

• مسیر خودرو های امدادی را باز نگه دارید.

• جمعیت را دور کنید و از فیلم‌ برداری و تجمع نزدیک جلوگیری کنید.

• اجازه ورود افراد متفرقه به داخل ساختمان را ندهید.

بعد از مهار حریق: حفاظت صحنه، گزارش، و بازگشت کنترل‌ شده

پس از کنترل آتش، معمولاً خطر تمام نشده است. بازگشت بدون برنامه، ممکن است آسیب ثانویه ایجاد کند. در یاس گارد ما این اصول را رعایت می‌کنیم:

• ورود فقط با اجازه آتش‌نشانی یا مسئول ایمنی

• کنترل دوباره دود و نقاط داغ احتمالی

• ثبت گزارش دقیق شیفت: زمان‌ ها، اقدامات انجام‌شده، نقاط ضعف مشاهده‌شده

• حفظ صحنه اگر احتمال عمدی بودن یا قصور وجود دارد (برای بررسی‌ های بعدی)

اگر دوربین مداربسته دارید، زمان شروع حادثه و مسیر دود و تردد افراد را یادداشت کنید تا بازبینی آسان شود.

پیشگیری؛ کاری که پلیس یار هر روز می‌تواند انجام دهد

آتش‌سوزی را فقط در روز حادثه مدیریت نمی‌کنیم؛ پیشگیری یعنی کاهش احتمال و کاهش شدت. چند اقدام ساده اما اثرگذار:

• مسیر های خروج را همیشه باز و قابل عبور نگه دارید.

• تاریخ شارژ کپسول‌ ها و سالم بودن شلنگ و گیج را بررسی کنید.

• پله‌ ها و راهرو ها را از وسایل اضافی خالی نگه دارید.

• محل شیر گاز اصلی، فیوز اصلی و شستی‌ های اعلام حریق را بشناسید.

• تمرین کوتاه تخلیه و اعلام خطر را در برنامه شیفت‌ ها بگنجانید.

ما به عنوان یک موسسه حفاظتی مراقبتی، معتقدیم پلیس یار حرفه‌ای کسی است که قبل از حادثه آماده باشد، هنگام حادثه آرام و دقیق عمل کند، و بعد از حادثه گزارش و اصلاح را جدی بگیرد.

در نهایت، اگر یک جمله را بخواهیم به عنوان جمع‌بندی بگوییم، این است:

در آتش‌سوزی، شجاعت واقعی یعنی تصمیم درست؛ اعلام سریع، تخلیه امن، و ورود نکردن به خطر هایی که جان را بی‌دلیل تهدید می‌کند. این همان استانداردی است که در یاس گارد با آن کار می‌کنیم و هر روز در شیفت‌ هایمان تمرینش می‌کنیم.